De Maya kalender is gebaseerd op de kalendertraditie uit de Maya cultuur. De basis is de lange telling die begon ongeveer 3114 jaar voor onze jaartelling en eindigt ongeveer in 2012. Wanneer de cyclussen precies beginnen en wanneer precies de maya kalender zou eindigen zijn de meningen over verdeeld. Algemeen wordt aangenomen dat het einde van de maya kalender plaatsvindt op 21-12-2012. Op dat moment vinden er enkele astronomisch interessante dingen tegelijk plaats: (uit: 'galactisch broodje aap' van Peter Toonen)
De kalender die op dit moment het meest gebruikt wordt, de dreamspell kalender ook wel de “13-manen kalender” of de “kalender van de natuurlijke tijd” genoemd, is ontwikkeld door José Argüelles. Hij is degene die de maya kalender weer in ons bewustzijn heeft gebracht. Deze 13 Manen kalender is een jaarcyclus van 365 dagen die bestaat uit 13 maanden van elk 28 dagen plus één dag buiten de tijd, gereserveerd voor spirituele/geestelijke viering. Het 13-manenjaar begint ALTIJD op 26 juli in de Gregoriaanse kalender, vandaar dat de Gregoriaanse correlatie-data altijd hetzelfde blijven, jaar in jaar uit, maan in maan uit. Dit is ook het moment dat de ster Sirius een samenstand heeft met de zon en ieder jaar op deze datum plaatsvindt.
Een andere onderzoeker van de maya kalender is Carl Johan Calleman. Hij heeft belangrijke evolutionaire gebeurtenissen uit de ons bekende geschiedenis vergeleken met de lange cyclussen in de maya kalender en kwam tot de conclusie dat het evolutieproces van het heelal synchroon lopen met de lange cyclussen van de maya kalender, beginnend bij de ‘big bang’ het ontstaan van het leven op aarde. Deze cyclus bestaat uit 9 onderwerelden van schepping en is weer onderverdeeld in 13 hemelen verdeeld in dagen en nachten. De 9 onderwerelden zijn opgebouwd als een piramide. De eerste onderwereld, die cellulaire onderwereld genoemd wordt, begon bij de “big bang” 16,4 miljard jaar geleden en duurt voort tot het vermeende einde van de maya kalender. Deze onderwereld geeft de cellulaire evolutie weer. Iedere onderwereld die daarbovenop komt in de piramide duur weer korter en heeft een eigen specialiteit in evolutie. Sinds 1999 bevinden we ons ook in de galactische onderwereld. Ook deze onderwereld heeft 13 hemelen die elk 360 dagen duren. Op dit moment (begin 2008) bevinden we ons in de 5e nacht van de galactische onderwereld. De laatste onderwereld, de universele onderwereld, gaat van start in 2011 en de hemelen in deze onderwereld duren 20 dagen en ook deze onderwereld eindigt volgens Carl Johan Calleman op 28/10/2011.